بوی خوش بهار نارنج

تاملات سایه نشینی1: در باره گفتگوی ادیان
نویسنده : پدر خوب ( باقر طالبی دارابی ) - ساعت ۸:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٤/٢٢
 

 

امروزه گفتگو دلمشغول آینده ی دین ، آینده انسان و آینده زمین است و گفتگوی نوین باید در پی پاسخ گویی به پارادایم های نوین اجتماعی ، فرهنگی ، معنوی ، اخلاقی و روحانی باشد. گفتگو مستلزم گذر از تک سخنی  است. جهان علم ، جهان دین و جهان عرفان در پهنای جهان جغرافیایی غرب و شرق معانی و لوازم ویژه و نوینی یافته اند . گفتگوی ادیان راهی است بسوی حقیقت دینی نهفته در تمام ادیان که بر نظریه کثرت گرایی دینی ، چه از نوع کثرت گرایی نجات یا کثرت گرایی حقیقت  و شمول گرایی استوار است. اندیشه انحصار گرایی از جریان گفتگو بیرون است. تحول وتطور فرهنگی که خصیصه جهان مدرن است به مواجهات دینی و فرهنگی انجامیده و همین واجهات و برخوردها وضعیت امروز جهان و آینده آن است . این تحولات باورهای مورثی و مبانی روش و شیوه های رفتاری ارثی ما را تغییر می دهد و خواهد داد و موضع ما را در قبال دیگران متحول  می سازد . دگر پذیری ره آورد جهان مدرن است که عرصه دین را نیز متأثر ساخته است .

باز اندیشی در برداشت های کهن و سنتی ، توجه به سنت ها ، باورها و اندیشه های دیر باز و متأخر ، در نظر داشتن تفاوت و تأکید بر اشتراکات ، دوری جستن از سطحی نگری ، تعمیق دانستنی ها از دیگر ادیان و سنت ها ، صلح و عدالت و حق طلبی همه و همه تابلوهای زندگی آینده و مسیر ما در جهان دین ، علم و عرفان هستند .

گفتگوی ادیان در معرض دو آسیب اساسی است : نگاه ابزاری به گفتگو و سیاست زدگی. به دلیل وجود همین آسیب ها است که بسط معنویت ، اخلاق، صلح و دوستی به، رغم تلاش های فراوان در ایجاد بستر هم نشینی همه ادیان، همچنان ناتمام مانده است گذر کردن از ایندو مشکل نیز نیاز دیگر شرایط کنونی گفتگو است .

بنابربن هرنهاد و یا مؤسسه ای که در عرصه  گفتگوی ادیان وارد می شود باید با باور به آنچه ذکر شد، فعالیت کند تا بتواند به این وسیله تمامی نهادها، محققان ، دانشمندان و فعّالین عرصه گفتگو و مطالعه ادیان را به همکاری فرا بخواند .  با همکاری همه می توانیم برنامه هایی از قبیل آنچه در پی می آید را پی گیری کنیم :

  1. ایجاد شبکه پیوسته از نهادهایی که عضو NGO سازمان ملل متحد هستند و دلمشغولی و موضوع فعالیت آنها دین ، معنویت ، اخلاق و کمال انسان و جوامعی بشری است .
  2. ایجاد بستر همکاری های چند جانبه برای تحقق پروژه های کلان و خرد در زمینه گفتگوی ادیان که می توان از :

   الف : برگزاری کنفرانس های مشترک در ایران و نقاط دیگر به صورت دو جانبه یا چند جانبه انجام داد.

    ب : ایجاد زمینه و پشتیبانی از سفر اندیشمندان ،محققان و فعالین عرصه دین پژوهی و گفت وگوی ادیان که می تواند به صورت سفرهای کوتاه مدت سه تا پنج روزه برای ادائه سخنرانی درباره ی موضوعی خاص یا معرفی آثار نویسندگان یا تشریح فعالیت های سازمانی و نهادی باشد.

ج : شرکت در مراسم ملی، مذهبی ملت ها و مذاهب مختلف که با همکاری دو جانبه یا چند جانبه این کار انجام شدنی است. ایران به عنوان کشوری دارای تمدنِ کهن و آثار مذهبی از ادیان مختلف جهان می تواند نقطه ی وفاق در همکاری های متقابل بباشد.

د : ترجمه و تألیف مشترک کتب و مجله . نهادهای گفتگو در ایران که در دلِ فرهنگ اسلامی و شیعی ظهور می کنند و با بسیاری از اندیشمندان مسلمان و شیعه در ارتباطند می توانند  کتاب ها و مقالاتی را که به زبان فارسی وجود دارند و چه بسا مطلوب  کسانی اند که دلمشغول گفت وگو هستند ،معرفی نمایند و بطور دو جانبه ب یا چند جانبه زبان های مختلف ترجمه کنند و مشترکا به چاپ برسانند.

ر: ایجاد کتابخانه دیجیتال و وب سایت مشترک برای ایجاد یک منبع اطلاعاتی قوی در زمینه گفتگوی ادیان که برای دسترسی همگان در سراسر جهان می تواند به زبان های مختلف باشد .

  1. همکاری در عرصه بین المللی

    الف : پروژه های مشترکی را با سازمانها یی مانند یونسکو ، آیسسکو و برخی دیگر از مراجع بین المللی تعریف کنیم و به انجام برسانیم و از بودجه آنها استفاده نماییم .

ب : برگزاری کنفرانس های علمی و گفت وگویی با استفاده از بودجه های اختصاص یافته نهاد های بین المللی مذکور .

ج: چاپ و نشر مجلات دو زبانه (فارسی و یکی دیگر از زبانها ) که می تواند فضای فکری جوامع مختلف ما را به جهانیان بشناساند و این کار را می توان مطابق با فاکتورها و ضوابط نهادی بین المللی مزبور طرح ریزی کرد تا بتوان از بودجه آنها استفاده نمود .

د. مشارکت جدی و با برنامه ریزی در نشست های پارلمان ادیان جهان که هر 5 سال برگزار می شود و نشست آینده آن در بروکسل در کشور بلژیک در سال 2014 برگزار می شود. این نشست برنامه های پیشا و پسا پارلمانی دارد که  می توان از طریق وب سایت آن در جریان قرار گرفت. .www.parliamentofreligions.org

  1. برقراری و ارتباط با اقلیت های دینی :    با ایجاد همکاری دو جانبه یا چند جانبه می توانیم با اقلیت های دینی جوامع خودمان آشنا شویم و به مطالعه و تحقیق و در نهایت به ایجاد دوستی و صلح و مودت در میان آنها و ما مبادرت کنیم .
  2. ایجاد شبکه اطلاع رسانی میان نهادهای گفتگویی محلی‌ و منطقه‌ای و جهانی که می تواندآنها را از برنامه های یکدیگر مطلع سازد و این کار از طریق لینک کردن همدیگر ، قرار دادن هم در میلینگ لیست و ارسال مراسلات و خبرنامه ها باشد .
  3. ما به عنوان ایرانی می توانیم در بسیاری از پروژه هایی که به نحوی صرفا مربوط به ایران می شود همکار مناسبی داشته باشیم . تحقیق در مبانی اعتقادی تشیع ، اسلام ، ایران ، ایرانیان، تاریخ تشیع و حوزه های علمیه ، انقلاب اسلامی ، روحانیت ، حکومت دینی و ... همه می تواند موضوعاتی باشد که ما میتوانیم در انجام آنها، هم در زمینه ترجمه ، تألیف ، معرفی منابع ، تسهیل دیدارها و سخنرانی ، هیات های بازدید کننده و ... همکاری نماییم .