بوی خوش بهار نارنج

بایدهای سازمانی و نباید های غیر سازمانی
نویسنده : پدر خوب ( باقر طالبی دارابی ) - ساعت ٢:٢٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/۱٢
 

در زندگی اجتماعی مواقعی هست که باید تن به ساختار بدهیم. این تن دادن ها را باید های سازمانی می نامم. باید های سازمانی بسیار متنوع و دارای شدت و ضعف هستند. برای نمونه باید های سازمانی یک محیط دانشگاهی ، با توجه به جامعه ای که در آن واقع شده است، از جمله ی همین موارد تن به ساختار دادن است. بسته به نوع جامعه ( ساختاری ) که یک نهاد دانشگاهی در آن واقع شده است، مقررات آن متفاوت است. برای نمونه باید های سازمانی دانشگاه های کشوری مثل ایران با باید های سازمانی کشورهای غربی بسیار متفاوت است. البته این معنای نفی عناصر مشترک نیست.

اما مساله این است که ما فقط با باید های سازمانی که برای مثال وزارت علوم برای نهاد های دانشگاهی مقرر می دارد یا طرح و برنامه هر سازمانی مطابق ساختار در نظر می گیرد، مواجه نیستیم. در کنار این باید ها ، نباید های سازمانی هم هست که در جای خود امری طبیعی است. ما با  نیاید های غیر سازمانی مواجه هستیم. مثلا همه مقررات سازمانی یک دانشگاه ارایه فلان درس با سرفصل های مصوب را « باید» می داند اما نباید های غیر سازمانی این امر را ممنوع می کند.یا فلان استاد مطابق باید های یک محیط دانشگاهی می تواند تدریس کند، اما نیاید های غیر سازمانی مانع می شود.

نباید های غیر سازمانی در جوامع مختلف وجود دارد اما آنچه بیشتر بودن آن را موجب می شود، ساختار جامعه در سطح کلان است. نباید های سازمانی، در هیچ قالبی نیست اما هستی اش به مراتب قوی تر از نباید هایی است که در قالب ها می گنجند. از جمله نباید های غیر سازمانی دستور خارج از مقررات ساختاری مقام مافوق است.

ظاهرا ، بر اساس آنچه جامعه شناسان می گویند، وجود، میزان و قدرت نباید های غیر سازمانی شاخص خوبی برای سنجش مدل یک جامعه  یا نهاد یا سازمان است. اینکه ما با جامعه مدرن سر کار داریم یا سنتی یا ابتدایی. به نظر می رسد وجود نباید های سازمانی بیشتر حاکی از ساختار کلی یک جامعه پیشا مدرن و عدم نهادینه شدن قانون باشد.

نباید های غیر سازمانی حاکم بر محیط کار ، تحصیل و فعالیت  شما کدامند؟ آیا تا کنون به آن فکر کرده اید؟