دعای عرفه در بهشت 2

 

سخن  نخست، بار دیگر توفیق یار شد و امسال نیز مانند سال گذشته دعای عرفه را در زیر پای مادر و کنار تخت او ، بهشت ، قرائت کردم.  مگر گفته نشده است که بهشت زیر پای مادر است . من نیز زیر پای مادر نشستم و دعا خواندم. البته مادر سالخورده از تخت پایین آمد و در کنارم نشست و در حالی که دستش در دست من بود، تا آخر دعای بلند و والای عرفه نشست و گوش داد و تا جایی که ذهنش همراهی می‌کرد، با من همخوانی کرد. در آخر ازش خواستم برای همه دعا کند. با همان حال بی بدیلش،همه را دعا کرد. برای بیماران و ملتمسین دعا و برای فرزندان. برای خودم هم ازش مثل همیشه یک دعا خواستم ، اینکه از خدا بخواهد عاقبت به خیر شوم. برای فرزندان و همسرم نیز که همراه من شدن در این سفر به دیار مادر، دعا کرد و عاقبت به خیری و سلامت و موفقیت طلب کرد.اگر خداوند  به ما اجازه میداد که از تمام قرآن یک آیه را سرلوحه و ملاک دین خود قرار دهیم، من این آیه بر میگزیدم که بی نظیر است:

وَقَضَى رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً کَرِیمًا

و پروردگار تو مقرر کرد که جز او را مپرستید و به پدر و مادر [خود] احسان کنید. اگر یکى از آن دو یا هر دو، در کنار تو به سالخوردگى رسیدند به آنها [حتى‏] «اوف» مگو و به آنان پرخاش مکن و با آنها سخنى شایسته بگوى.

سوره اسراء آیه 23

 

سخن دوم ، نیایش یکی از بخش های مشترک همه‌ ادیان است. انسان با هر دین و آیین و با هر زیستی ، اعم از مدرن یا سنتی، نیاش می‌خواهد. انطباق زیست مدرن و فرهنگ زمانه با سبک زندگی دینی از اموری است که در مراسم نیایش می‌توان احساس کرد. صرف نظر از اینکه این دعا  به امام حسین منسوب است که برای بچه های شیعه  از کودکی یاد او  خاطره انگیز و مقدس است، محتوای نیایش در ارتباط انسان و خدا و برجسته نمایی توحید بی نظیر و بسیار غنی است. نکاتی در این نیایش آمده است که هم تحلیل های روانشناختی را می‌طلبد و هم از منظر فلسفه دین و جامعه شناسی دین و الهیات می‌توان به آن پرداخت. بخش‌هایی از دعا  که با انت الذی و انا الذی شروع می‌شود،  ریتم خاصی دارد و  خیلی شعف انگیز است. آنجا ادمی احساس می کند دو سویه عمل می‌کند؛ وصف و نعت خدا و توصیف خودش . بارها تکرار می‌شود که «خدایا تو چنین هستی ...» و «من چنین هستم ...» و در نهایت نتایجی که بر این دوگانگی بار میشود، غنای محض در یک سو و فقر محض در سوی دیگر است. با تمسک به آن قدرت متعال  که به غنای خویش ما را از نیاز بردن به دیگران  غنا می‌بخشد، عرصه  برهر غیر خدایی تنگ می‌شود. این حس  درونی غنا و بی نیازی از دیگران و فقر  محض در مقابل یک موجود مهربان  یا به  تعبیر رادولف اتو « راز هیبت  انگیز شوق اور »  تجربه‌ای  دینی را رقم می‌زند که  نتایج آن برای هر سبک زندگی مفید است. احساس غنا و اعتماد و اتکا و امید همه از مفاهیم مهم روانشاسی هستند که در روان شناسی دین از آنها بحث نیز می‌شود تجربه دینی از راه‌های مختلفی پدید می‌آید و در میان این راه‌های مختلف یکی نیایش است . دعای عرفه یک تجربه دینی ناب از آن « راز هیبت انگیز شوق آور» است که در لسان امام حسین « الله » نام دارد.

 پرستش خدا و نیکی به والدین، دو پایه‌ی اصلی زیستن انسانی و الهی.

/ 3 نظر / 16 بازدید
ابراهیم طالبی دارابی

عرفه معبر عارفانه.چندنکته من بیفزایم:1غنای محض(خالص غیرآمیخت) غنای مطلق(ضدمقید) میبایست میشد.البته گمانه منه 2انت...انا فراز توحیدیه عرفه است لذا دوگانگی نیست بلکه نوعی"اندکاک"عرفانیه. یعنی حسین(ع) مندکّ در خداشد(عرفان نظری)سپس در روز عاشورا عملا" اندکاک صورت گرفت(عرفان عملی) 3اما تعبیر رادولف اتو اولا" تعبیر دور ازشئون و اسمای حسنای حضرت باری است لذا جای دادن او در لای عرفه متن مندرج را نقصان داد.ثانیا" متن گویی مینمایانه اتو چیزی مهمتر از حسین(ع) کشفیده و این نوعی استطراد از فراز (به فتح فا)به فراز (به کسر فا)است.مَقدَمت تعبیر گنگ"اتو" به ظن من به موخٌرت اسم خاص وشفاف صاحب عرفه منجرشده یا لااقل خواننده به این هرمنوتیک و تلقی میرسه. شاید اشتباه از نحوه منظر من باشه.

سیدعلی اصغرشفیعی

ازمطالب هردو لذت بردم هردو فریاد اناالحق سردادید!نگاه نیایش وعرفانی به مناسک دینی وکسب تجربه دینی درونی است بنابرین بعضی موقع مانندبلال حبشی اذان بگو!پیکرتراشی ومجسمه سازی ادبیاتی بدرداموزش درکلاس های درسی میخورد برای ورودبه عرصه توحید باید دیوانه شد ...!امازیباترازهمه اینکه !بامادرت عجب حالی کردی من بجای عموابراهیم به شما خسته نباشید میگم ومانند ایشان مادرومادران زمین رادوست میدارم

نیایش

انشالله خدا سایه مادر شما و همه مادران رو بر سر فرزندانشون حفظ کنه و ما رو از نعمت بهشت وجودشون محروم نکنه... التماس دعا